Blog · Communicatie
Het Wheel of Consent van Betty Martin: zo test je het samen
Wie doet het, en voor wie doe je het? Twee vragen die volgens lichaamswerker en consent-educator Betty Martin bijna elke onduidelijkheid over aanraking en aandacht oplossen.
Artikel
Consent is voor ons geen los begrip dat je ergens afvinkt. Het is iets wat je oefent, in het echt, met een ander mens tegenover je. Het Wheel of Consent van Betty Martin helpt daarbij: je oefent er zowel het vragen als het geven van toestemming mee, en leert hoe dat vanuit beide kanten voelt.
“Vind je dit fijn?” is meestal de enige vraag die gesteld wordt voordat iemand een ander aanraakt. Het is een goede vraag, maar niet compleet: het zegt niets over wie er plezier aan beleeft, en wie iets weggeeft. Lichaamswerker en consent-educator Betty Martin ontwikkelde daarom het Wheel of Consent: een simpel model dat aanraking opdeelt in vier duidelijke rollen, zodat je vooraf weet wat je aan elkaar hebt, in plaats van achteraf te moeten raden.
Doen of toestaan
Ben jij degene die actief aanraakt, of degene die de aanraking ontvangt?
Geven of ontvangen
Gebeurt het voor jouw plezier, of voor dat van de ander?
Wat is de Wheel of Consent?
Elke aanraking heeft een gever en een ontvanger van plezier, en die twee vallen lang niet altijd samen met wie er aanraakt en wie aangeraakt wordt.
Betty Martin ontwikkelde het model vanuit jarenlang lichaamswerk, waarin ze steeds hetzelfde patroon terugzag: mensen raakten elkaar aan zonder ooit hardop te bespreken wie het voor wie deed. Ze beschrijft dit in haar boek The Art of Receiving and Giving, waarin ze aanraking uiteenrafelt langs twee assen in plaats van één vage vraag.
De eerste as gaat over wie er fysiek actief is: doe jij iets, of laat jij iets toe? De tweede as gaat over voor wie het moment is: gebeurt het voor jouw plezier, of voor dat van de ander? Samen leveren die twee assen vier heldere kwadranten op, elk met een eigen naam en een eigen dynamiek.
De vier kwadranten op een rij
Onderstaande tabel zet de vier combinaties naast elkaar.
| Kwadrant | Jij bent | Het is voor |
|---|---|---|
| Nemen | Actief, jij raakt aan | Jouw plezier |
| Dienen | Actief, jij raakt aan | Het plezier van de ander |
| Accepteren | Passief, jij wordt aangeraakt | Jouw plezier |
| Toestaan | Passief, jij wordt aangeraakt | Het plezier van de ander |
Geen van de vier is beter of slechter dan de andere. Het punt is niet dat je altijd in hetzelfde kwadrant moet zitten, maar dat je vooraf weet in welk kwadrant je zit, in plaats van dit achteraf uit lichaamstaal te moeten afleiden.
Waarom “vind je dit fijn” niet genoeg is
Een simpel ja of nee
Bevestigt dat iets oké is, maar niet wie ervan geniet of wie zich op dat moment aanpast aan de ander.
Wie, en voor wie
Maakt vooraf helder wie de leiding heeft en voor wie het moment is, zodat niemand achteraf denkt: eigenlijk deed ik dat voor jou.
Dat verschil klinkt subtiel, maar is precies waar veel onduidelijkheid tussen mensen vandaan komt. Iemand die zich stilzwijgend aanpast aan wat de ander fijn vindt, kan zich achteraf leeg voelen, ook al was er niets mis met de aanraking zelf. Het Wheel of Consent voorkomt dat door de vraag één stap eerder te stellen.
Drie oefeningen om vanavond te testen
Je hebt hier geen speciale gelegenheid voor nodig. De oefeningen werken met een simpele aanraking van hand of arm, in alledaagse kleding, zonder dat er een seksuele context aan te pas hoeft te komen.
De vraag vooraf
Stel je partner twee vragen voor je elkaar aanraakt: “Wil je aanraken, of aangeraakt worden?” en “Doe je dit voor jezelf, of voor mij?” Niet raden, hardop beantwoorden. Dat alleen al voelt voor veel mensen ongewoon direct, en precies dat is het punt.
De 3-Minuten-Game
Zet een timer op drie minuten. Eén persoon kiest een kwadrant, bijvoorbeeld: “ik wil jouw arm aanraken, voor mezelf.” De ander staat dat toe zonder er iets voor terug te doen. Na drie minuten wissel je van rol. Deze oefening, oorspronkelijk ontwikkeld door Harry Faddis, is de bekendste binnen Martins werk, juist omdat de rolverdeling zo strikt is.
De check-in achteraf
Vraag elkaar na afloop: “In welk kwadrant zat jij net?” Vaak blijkt het antwoord anders dan gedacht, en precies dat gesprek levert meer op dan de aanraking zelf.
Hoe dit past bij consent binnen The Pineapple Club
Het Wheel of Consent vervangt onze gedragscode niet, en is ook geen officieel onderdeel daarvan. “Nee is nee, ja is ja” blijft de basis, overal waar we komen. Wat het model toevoegt, is een taal om vooraf te bespreken wat er precies gevraagd wordt, wat juist bij een eerste ontmoeting binnen de community goed van pas komt. Wie helder krijgt of iets voor zichzelf of voor de ander is, hoeft achteraf niet te gissen naar wat de ander eigenlijk bedoelde.
Verder lezen
Wat is consent
De volledige definitie, met bronnen en voorbeelden.
Bekijk de woordenlijst →Onze zestien principes
De basisregels die overal gelden waar The Pineapple Club komt.
Bekijk de gedragscode →
Nieuwsgierig hoe dat er bij ons uitziet?
Bekijk onze formats en steden, of meld je aan.